Nieuwe paden in het onderwijs voor circulair bouwen

Leren is bewegen. Zonder beweging geen ontwikkeling. Maar die eerste stap… hoe zet je die? En hoe weet je of je de goede kant op gaat? En nog belangrijker: hoe neem je anderen mee in die beweging?

CIRCULAR SKILLS, de Onderwijshandleiding is gemaakt om jou, je team en jullie school een steuntje in de rug te geven. We hopen dat het jullie inspireert om (verder) te bouwen aan een onderwijssysteem dat recht doet aan de uitdagingen van deze tijd. Aan leeromgevingen waar jongeren met mensen uit de praktijk leren hoe we de transitie kunnen maken richting een circulaire economie en een duurzame samenleving.

We wensen jullie veel plezier en ook succes bij deze belangrijke ontdekkingstocht!


Ingrid is expert op het gebied van integrale, toegepaste circulaire economie. Zij is programmadirecteur bij Vereniging Circulair Friesland. Daarvoor werkte zij bij Philips als directeur Duurzame Innovatie en binnenkort gaat zij aan de slag bij PRICE, Almere.
Ingrid Zeegers
Leer denken als een schaker

Als tweedejaars studenten bouwkunde aan Hogeschool Windesheim maakten Aron Lange en Jonas Nijland een ontwerp voor een circulair paviljoen. Dit zal vlakbij de binnenstad van Zwolle gerealiseerd worden. Ze vertellen over het ontwerpproces en de keuzes die ze maakten.
Jonas Nijland en Aron Lange
Ontwerp circulair paviljoen


Voor Hans Achterbosch is een architect een belangrijke voortrekker van toekomstige ontwikkelingen. Als standaard kwaliteitscriterium hanteert Achterbosch Architecten de vraag: welke toekomstwaarde voegen onze plannen toe aan de omgeving?
Hans Achterbosch
Toekomstwaarde ontwerpen


Jan ten Napel is projectleider Sterk Techniek Onderwijs in Noordoost-Overijssel. Ook is hij actief voor SLO en als kwaliteitszorgmedewerker op het Vechtdal College in Hardenberg.
Jan ten Napel
Circulair bouwen is een nieuw vmbo-examenvak


Lianne Quax heeft haar aannemers- en timmerdiploma’s op zak, en ook studeerde ze af als antropoloog. Geen wonder dat naast het bouwproces en de bouworganisatie ook de bouwcultuur haar fascineert. Veranderslagen zijn nodig: de bouw staat bekend als een van de grootste vervuilende sectoren. Maar hoe innoveer je in een no-nonsense cultuur?
Lianne Quax
Van droom naar werkelijkheid

Frank Kroondijk is docent en projectleider van D’Lab (Friesland College). Hij startte in de zomervakantie van 2020 een bijzonder project: Het bouwen van een circulair tiny hennep house. Hij deed dit op het Suikerterrein in Groningen. Dit is een lab-omgeving waar op allerlei manieren geëxperimenteerd wordt met circulariteit en duurzaamheid. De jongste student was 16, de oudste was 50.
Frank Kroondijk
Op je handen zitten als docent



Thomas Wellink is Senior Adviseur Duurzaam & Innovatief Bouwen bij RVO, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Daarvoor werkte hij 10 jaar als architect. Thomas ondersteunt namens RVO het Transitieteam Circulaire Bouweconomie. Met vertegenwoordigers van overheden, de bouw en GWW-sector wordt de route naar volledig circulair in 2050 uitgestippeld. Wat betekent het dan als we in 2030 halverwege willen zijn? En welke basis moet er in 2023 liggen om vanuit daar op stoom te kunnen raken?
Thomas Wellink
Vermogen om van richting te veranderen